Op een grijze maandagochtend zit ik met mijn koffie achter de laptop, klaar om aan een nieuwe klus te beginnen. Maar in plaats van een enthousiaste go van mijn opdrachtgever, tref ik een bericht aan dat mijn maag doet samentrekken. De samenwerking wordt op pauze gezet. Niet vanwege mijn werk, maar vanwege “de nieuwe regels”. Mijn opdrachtgever durft het ineens niet meer aan om met zzp’ers te werken zonder extra zekerheid. Ik staar naar het scherm. Dit is waar we als zzp’ers al weken onrust over voelden, en nu belandt het zomaar in mijn eigen inbox.
Terwijl de koffiedamp opstijgt, dwalen mijn gedachten af naar alarmerende berichten die ik recent voorbij zag komen. Er was dat nieuws over het aantal zzp’ers dat plots voor het eerst in jaren is gedaald. Maar liefst 94.000 minder freelancers in een jaar tijd. En geen wonder: de Belastingdienst is sinds kort strenger gaan controleren op schijnzelfstandigheid. Bedoeld om schijnconstructies en uitbuiting aan te pakken, zeker, maar het raakt ons echte zelfstandigen ook. “De markt is onrustig. Veel opdrachtgevers durven simpelweg het risico niet meer aan”, had een arbeidsmarktexpert op de radio gezegd. Die woorden echoden nu in mijn hoofd. Mijn opdrachtgever koos nu blijkbaar ook voor een “veilige” oplossing misschien payrolling of iemand in dienst en daardoor sta ik buitenspel, hoe goed onze samenwerking ook was.
Ik merk dat ik gespannen mijn koffiekop stilhoud. Wat nu? De vrijheid van het zzp-bestaan voelt ineens iets minder vrij. Als zelfs trouwe klanten afhaken uit angst voor de regels, hoe ga ik dan dit jaar doorkomen? Een rilling gaat over mijn rug bij de gedachte aan rekeningen die doorlopen. Alsof dat nog niet genoeg is, besef ik dat de financiële spelregels ook veranderen. Mijn belastingvoordeel, de geliefde zelfstandigenaftrek, wordt dit jaar verder afgebouwd. In 2025 zakt hij naar €2.470 (vorig jaar was het nog €3.750). Dat betekent een hogere belastingrekening voor mij, bovenop alles.
Ik gris mijn jas van de kapstok en besluit een ommetje te maken met Cibo de hond, frisse lucht. Onderweg tref ik toevallig Karim, een collega-zzp’er uit de buurt. We bestellen twee cappuccino’s en al gauw spuug ik mijn frustratie en zorgen eruit. Hij knikt begripvol; ook hij voelt de spanningen. Een grote klus van hem staat op losse schroeven, vertelt hij, omdat de opdrachtgever intern twijfelt of hij nog wel freelancers mag inhuren. “Je bent niet de enige,” zucht Karim. We bespreken de nieuwe realiteit. Hij herinnert me eraan hoe een kennis van ons onlangs zelfs heeft besloten een BV op te richten voor meer zekerheid, als eigenaar van een BV zou je minder snel als kwetsbare zzp’er worden gezien, denkt die kennis. Ik vraag me af of het zo ver met mij moet komen.
Karim en ik grappen wrang dat we wellicht een handleiding “Overleven als zzp’er 2025” kunnen schrijven. Toch doet zijn medeleven me goed. We denken samen na: wat kunnen we doen? We hebben dit vak gekozen om onafhankelijk te zijn. Misschien moeten we nu bewijzen hoe ondernemend we écht zijn. “Meer pijlen op je boog,” zegt Karim uiteindelijk vastbesloten. En hij heeft gelijk: het is riskant om nog op één grote klant te leunen. Die middag lopen we weg met een plan: allebei gaan we actief op zoek naar nieuwe opdrachtgevers, kleine en grote. Liever meerdere klanten dan afhankelijk zijn van één. We spreken af binnenkort een netwerkborrel te bezoeken. Buiten onze comfortzone, maar broodnodig nu.
Terug thuis open ik met hernieuwde energie mijn laptop. Eerst maar eens mijn profiel en website aanscherpen. Terwijl ik mijn dienstenpagina herlees, flitst een ander nieuwsfeit door mijn gedachten: ik las dat binnenkort een freelancer eigenlijk minstens €37 per uur moet verdienen, anders loop je het risico om in de ogen van de wet als werknemer te worden gezien. €37 per uur… Ik reken uit dat een van mijn tarieven daar nog onder zit. Hm, misschien tijd om dat tarief op te krikken. Het voelt spannend wat als klanten weglopen van een hoger tarief? Maar aan de andere kant, dit uurtarief is meer dan een getal: het gaat om mijn waarde neerzetten en laten zien dat ik geen verkapt dienstverband ben. Met een diepe ademhaling pas ik het bedrag aan in mijn offerte-template. Vlak daarna stuur ik twee nieuwe voorstellen de deur uit naar potentiële klanten die ik vorige week heb leren kennen. Fingers crossed.
Die avond, met een kom dampende soep voor me, overdenk ik de dag. Wat eerst begon als een rampscenario, voelt nu als een kantelpunt. Mijn vaste opdrachtgever mag dan op de rem trappen, intussen heb ik wel drie nieuwe kennismakingsgesprekken staan via mijn frisse netwerk-aanpak. Ook heb ik mijn administratie weer eens doorgelicht en al mijn contracten strakker geformuleerd, geen misverstanden mogelijk over mijn zelfstandige positie. Eigenlijk voelt het best goed om proactief de regie terug te pakken. Ik ben een ondernemer, geen speelbal.
Buiten is het donker en stil. Ik klap tevreden mijn laptop dicht. Morgen is er weer veel te doen, maar de paniek van vanochtend heeft plaatsgemaakt voor een plan. Ja, de tijden veranderen voor zzp’ers. Regels, belastingen, verwachtingen. Maar ik verander mee. In plaats van af te wachten, kies ik ervoor mijn zaakjes nog beter op orde te hebben en kansen te blijven zoeken.
Zo zit ik er nu bij, met iets meer rust en vertrouwen. Misschien dwingt deze storm me gewoon tot groei. Ik proost in gedachten met alle andere zzp’ers die door dezelfde uitdaging gaan. We staan er niet alleen voor. Laten we zorgen dat we onze vrijheid behouden door slim en alert te ondernemen. Ga op tijd op zoek naar nieuwe klussen, leg duidelijke afspraken vast en blijf scherp op de ontwikkelingen. Zo houd je zelf de touwtjes in handen en je hartstocht voor het vak levend.
De volgende ochtend gloort, en met elke mail die ik eruit stuur, groeit mijn overtuiging: ook dit hoort bij het leven van een ondernemer. Aanpassen, doorgaan, winnen.
Ben jij er klaar voor om koers te houden? Zorg dat jij de veranderingen voor blijft en kies voor jouw overzicht, jouw winst en vooral jouw rust. Je bent ondernemer geworden om vrij en vol vertrouwen te werken. En dat verhaal gaat verder, ook nu. Dus hup, nieuwe dag, nieuwe kansen: laten we gaan schrijven aan ons volgende hoofdstuk.